Zeewaar

Het zilte goud van de toekomst

Het is gezond, groeit als kool en bekoort veel foodies en chef-koks. Zeewier, superfood uit zee en nu ook lokaal en duurzaam gekweekt in onze Zeeuwse wateren. Het is het zilte goud van de toekomst. Zeewierboerinnen Rebecca Wiering en Jennifer Breaton zijn de oprichters en eigenaars van Zeewaar, de eerste zeewierboerderij van Nederland. Rebecca vertelt over hun duurzaam ondernemersavontuur.

Hoe word je zeewierboerin? Rebecca: “Jennifer en ik hebben een grote liefde voor de zee. In 2012 hoorden we op de radio iets over de opkomst van zeewierboerderijen. We werden nieuwsgierig en gingen op zoek. In Nederland bleek nog geen zeewierboerderij te zijn. Het idee was geboren. Wij zijn in gesprek gegaan met allerlei partijen en deskundigen, onder wie Willem Brandenburg van Universiteit Wageningen PRI. De provincie Zeeland zocht op dat moment naar ondernemers die iets met aquacultuur en zeewier wilden doen, omdat ze daar potentie in zagen. De traditionele visserij liep er alleen niet warm voor.”

Dansende wieren

De Oosterschelde is de plek waar ze nu hun zeewier kweken. Zeewier houdt van de deining van de golven, van zon en van zout water. Stroming en de werking van eb en vloed hebben een gunstig effect op de kweek. ”De Oosterschelde is dus de perfecte plek, zeker ook door de goede waterkwaliteit. Alleen hebben we hier geen rotsen waar de babywiertjes zich aan kunnen hechten. Wij werken met een lijnconstructie van strak gespannen touwen tussen palen in, met boeien die het geheel drijvende houden - een methode die al decennia lang in Azië wordt toegepast. De worteltjes hechten zich aan het touw dat onder water hangt en groeien naar beneden. Terwijl zeewier dat zich aan rotsen hecht naar de zon toe groeit”, licht Rebecca toe. Een groot deel van de Oosterschelde is beschermd natuurgebied en daardoor een goed leefmilieu voor de bestaande flora en fauna. En door de waterkering is de Oosterschelde beschermd tegen de ruige Noordzee. Niet voor niets is de Oosterschelde de ‘kweekvijver’ voor kreeft, mossels, oesters en kokkels.

Inheemse wieren

In november gaan de babywiertjes te water om in de lente te worden geoogst. “We mogen alleen inheemse, niet invasieve soorten kweken. Ook niet alle soorten wier zijn geschikt voor ons klimaat en ons zeewater. We kweken een bruin zeewier, Royal Kombu, dat wereldwijd het meest gebruikte wier  voor consumptie is. De drijvende akkers van onze boerderij beslaan 2,5 hectare. Dat klinkt niet groot, maar op jaarbasis levert dat circa 150.000 kilo verse zeewier op.” Na het oogsten begint het droogproces. De pure, gedroogde zeewiermix en het zeewierzout van Zeewaar is bij een aantal winkels te koop, zodat de consument met deze fijne smaakmaker kennis kan maken. Maar de business tot business markt is voor hen ook een belangrijk afzetkanaal, waaraan ze gedroogde en verse zeewier leveren. Voedselproducenten en chef-koks maken er vervolgens heerlijke producten en gerechten van, zoals de Zeeuwse zeewierballetjes, zeewiernootjes en The Dutch Weed Burger.

Veelzijdige toepassing

Zeewier zit niet alleen boordevol voedingsstoffen, het is ook onmisbaar voor het onderwaterklimaat. Het neemt CO2 op en ademt zuurstof uit, is een kraamkamer voor vissen en filtert het zeewater door opname van allerlei stoffen. De toepassing van deze macro algen is veelzijdig. In ijs, chocolademelk, sauzen en tandpasta wordt het als bind- of geleermiddel toegevoegd. In producten voor lichaams- en wondverzorging zit het vanwege de heilzame werking. Er zijn experimenten die wieren omzetten in biogas en bioplastic en die het verwerken als isolatiemateriaal. En natuurlijk hebben jonge creatievelingen zeewier ontdekt, o.a. in textiele vormgeving en 3D printing design. Rebecca: “Het is zeker heel veelzijdig, maar qua businessmodel is vooral de voedselmarkt een bewezen kanaal.”

Op het podium met Rutte

Zeewierboerderij Zeewaar was een van de exposanten op de Innovation Expo, afgelopen april. “Ik kijk er met veel plezier op terug. Het was natuurlijk fantastisch dat Mark Rutte ons een podium gaf. Dat wij een van de vijf geselecteerde innovatieve bedrijven waren met wie hij tijdens zijn keynote in gesprek ging. Hoe bijzonder is dat! De Expo heeft ons meer gebracht. We zijn in gesprek met TU Delft over nieuwe toepassingen. En we zijn benaderd door een partij die ons gevraagd heeft mee te denken hoe ze een dergelijke boerderij in het zuiden van Europa kunnen realiseren”, zegt ze bevlogen.

Zeewaar met Rutte

Weg met de wildoogst

Het is en blijft keihard werken voor deze twee doortastende, slimme dames. “Natuurlijk staan we nog wel met onze offshore broek en laarzen in de Oosterschelde om te zaaien en te oogsten, maar er komt zoveel meer bij kijken. Gelukkig zijn we niet de enige pioniers in Europa en leren we van elkaar, al zijn de lokale omstandigheden wezenlijk anders. We maken ons sterk voor onze gezamenlijke missie: zeewierboerderijen door heel Europa uit het water tillen om de grootschalige wildoogst een halt toe te roepen. Zeewieren zijn de longen van de zee, de Europese wildoogst pleegt roofbouw en brengt het natuurlijk evenwicht van de oceaan in gevaar. We zullen zeker nog voor het nodige roering zorgen”, sluit Rebecca lachend af.