Biomimicry: vijf voorbeelden hoe de natuur ons inspireerde tot innovatie

De natuur als inspiratiebron voor innovaties. Het meest bekende voorbeeld is misschien wel klittenband, geïnspireerd op de Klit-plant. Uitvinder Georges de Mestral verbaasde zich over hoe goed de klitten van planten op zijn hond bleven plakken. Onder de microscoop zag hij kleine haakjes aan de uiteinden van de plant. Zo ontstond – in een notendop – de innovatie klittenband.

Dat ‘leren van de natuur’, noemen we ook wel biomimicry. De natuur wordt geïmiteerd om duurzaamheidvraagstukken in onze samenleving op een andere manier aan te pakken. Veel product- en procesontwerpen ontlenen ideeën en principes aan voorbeelden uit de natuur. Biomimicry is dan ook een waardevol middel dat kan leiden tot duurzamere innovaties. In dit artikel belichten we kort vijf voorbeelden.

1) Energie: efficiëntere windturbines dankzij borstvinnen van bultruggen

Het bedrijf Whalepower gebruikt de hobbelige vorm van borstvinnen van bultruggen als inspiratiebron voor de wieken van windturbines. Hierdoor verhogen zij de efficiëntie van apparatuur, zoals waterpompen, ventilatoren en afzuigers. Het uitrusten van windturbines met deze technologie kan volgens het bedrijf de efficiëntie van energieopwekking met 20 procent verhogen.

2) Ecologie: naar slimme watersystemen dankzij de Stecocara-kever

De Stenocara-kever kan een knap kunstje: water uit de lucht opvangen. Een patroon van knopen langs de rug van de kever stelt het schepsel in staat om vocht op te vangen uit bijvoorbeeld de ochtendmist. De druppels glijden vervolgens van de bultjes in kleine kanalen naar de mond van de kever. Academici gebruiken onderzoek naar dit systeem momenteel om biomimetische patronen te ontwikkelen waarmee water uit de lucht kan worden gewonnen. Technologie afgeleid van deze kever die gedijt in een van de zwaarste omgevingen op aarde, kan heel goed helpen bij het starten van de volgende generatie van schoon watertechnieken.

3) Architectuur: slimmere ventilatiesystemen dankzij termieten

Termieten hebben vaak een slechte naam vanwege hun destructieve eigenschappen. Termieten zijn echter berucht voor de manier waarop zij van enkele van de meest uitgebreide ventilatiesystemen voor koeling op aarde creëren. Zelfs op sommige van de heetste plaatsen blijven deze termietenheuvels uitzonderlijk koel van binnen.  Ingenieursbureau Arup bouwde een volledig winkelcentrum in Zimbabwe op basis van dit natuurlijke convectiesysteem en zorgde zo dat er 10 procent minder energie wordt gebruikt dan bij een traditionele faciliteit met airconditioning.

4) Geneeskunde: hoe muggen ons kunnen leren betere naalden te maken

Bijna iedereen wordt weleens gestoken door een mug – vaak ook zonder dat je het door hebt. Onderzoekers bestudeerden wat we kunnen leren van de mond van een mug. Het blijkt dat de punt van de mond van de mug is samengesteld uit verschillende bewegende delen die met een minimum aan gedoe en een minimum aan pijn in de huid werken. Deze ervaring is nu uitgangspunt voor het ontwerp van een pijnloze injectienaald.

5) Communicatie: hoe dolfijnen ons waarschuwen voor tsunami’s

Dolfijnen kunnen de oproepen van specifieke geluiden tot op 25 kilometer afstand herkennen. Dit toont aan dat ze in staat zijn om correcte informatie te communiceren en verwerken ondanks hun uitdagende omgeving: het water. Op basis van de manier waarop dolfijnen in deze omstandigheden communiceren, heeft een bedrijf genaamd Evologics krachtige onderwatermodems ontwikkeld voor gegevensoverdracht, die momenteel worden gebruikt in het tsunami-waarschuwingssysteem in de hele Indische Oceaan.