De programmaraad stelt voor: Active Cues

Active Cues creëert geluksmomenten in de zorg. Het bedrijf ontwikkelt spellen voor bijzondere doelgroepen, zoals mensen met dementie of een verstandelijke beperking. Met als doel om spelen voor iedereen toegankelijk te maken en zoveel mogelijk mensen op een leuke manier in beweging te krijgen. De producten van Active Cues worden ontwikkeld in co-designsessies, waarbij ze nauw samenwerken met de mensen waarvoor ze hun producten maken en met universiteiten uit de hele wereld. Zo ook bij de Tovertafel, een Serious Game die te zien is op de Innovation Expo 2018. Een speelse zorginnovatie, ontstaan uit het promotieonderzoek van Active Cues Hester Le Riche.

Wat is uw innovatie?

Le Riche: “Mijn promotieonderzoek ging over het stimuleren van beweging bij ouderen met dementie. Samen met bewoners van een verpleeghuis in Hellevoetsluis ging ik aan de slag met lichtprojecties en infraroodsignalen. Deze registreren handbewegingen, zodat ze konden spelen met lichtprojecties.

Mijn casestudy was het koffiedrinkmoment rondom de eettafel. Mensen nemen koffie, drinken een paar slokjes en raken dan afgeleid. Hun koffie wordt koud. Ik dacht: zouden we met lichtprojecties de aandacht naar het kopje koffie kunnen geleiden? We hebben toen van alles geprobeerd, maar niets had effect. Op den duur projecteerden we letterlijk ‘heeft u dorst?’ op de tafel. Daar reageerden mensen heel enthousiast op, ze lazen het zelfs voor. Maar er werd nog steeds geen slok gedronken. Op een gegeven moment pakte een van de dames haar koffiekopje op, zette het weg en begon met het licht op de tafel te spelen. Zo ontstond het idee voor de Tovertafel: een kastje dat aan het plafond wordt gehangen, bijvoorbeeld boven de eettafel. In het kastje zit onder andere een hoge kwaliteit beamer, infraroodsensoren, een luidspreker en een processor waarmee interactieve spellen op de tafel worden geprojecteerd.

Mijn doelstelling was om mensen in beweging te krijgen en dat was gelukt met de lichtprojecties op de tafel, maar niet op de manier die ik had verwacht. Ik had daar drie jaar rondgelopen zonder dat er iets gebeurde. Ik heb zelf het totale gebrek aan interactie en activiteit ervaren, maar nu werd er gelachen en gesproken over welke bloemen ze vroeger in de tuin hadden. Je kunt nog zóveel van een doelgroep afweten, je kunt niet voorspellen hoe iemand de wereld ziet en ermee omgaat. Het werd zo duidelijk wat de kracht van co-design is, eigenlijk gaf die groep in het verpleeghuis de aanzet voor de productontwikkeling.”

Waarom is dit uniek?

“Eigenlijk is de Tovertafel het tegenovergestelde van een ipad of smartphone. Als je je telefoon gebruikt kromt je rug, maak je kleine bewegingen en doe je dat individueel. De Tovertafel is full body interaction, heel grote bewegingen en juist sociaal. We projecteren licht tussen ons op de tafel, en zelfs als we elkaar niet kennen hebben we een band omdat we naar hetzelfde kijken. We voelen elkaars reactie en het lokt iets uit. Dat samen bewegen is de rode draad. We zetten technologie in om sociale interactie en verbinding te faciliteren.

De Tovertafel is succesvol in de zorgcontext omdat de ogenschijnlijk heel verschillende wensen van alle betrokken partijen in het verpleeghuis ermee worden beantwoord. De bewoners hebben een activiteit die ze kunnen doen, iets wat hen verbindt. Maar de Tovertafel ondersteunt en ontlast ook het zorgpersoneel. Zorgmanagement heeft er baat bij doordat het personeel goed in z’n vel zit en goed kan werken. En familieleden willen graag dat er een prettige sfeer is en veel aandacht voor de bewoners in een verpleeghuis.”

Wat draagt uw innovatie bij aan de global challenges van de Innovation Expo?

“Er worden steeds meer mensen zorgbehoevend en er zijn steeds grotere personeelstekorten. Mensen hebben persoonlijke aandacht nodig, maar door onvoldoende personeel wordt die ondersteuning steeds minder. Ik denk dat wij een beetje kwaliteit van zorg teruggeven. Als onderdeel van mijn onderzoek heb ik een aantal dagen achter het personeel aangerend. Die hebben zoveel minuten voor het geven van een medicijn, zoveel voor het verschonen van een luier. Het zijn mensen die met liefde en passie voor onze ouderen zorgen, maar de werkdruk is heel hoog. Hopelijk kunnen ze hun werk hierdoor ook op een andere manier ervaren, doordat ze door samen te spelen een uurtje plezier kunnen hebben met de bewoners.

Ik geloof echt in de kracht van Serious Games. We doen nu ook onderzoek naar een Tovertafel voor kinderen met heel zwaar autisme. Per groep zouden we 20 minuten gaan testen en 10 minuten evalueren. De begeleiding bij de school waar we het onderzoek deden zei: een activiteit van 20 minuten, kleine kans dat je hun aandacht zo lang vasthoudt! Maar uiteindelijk hebben we de kinderen haast het lokaal uit moeten duwen omdat de volgende groep aan de beurt was. De Tovertafel trekt mensen echt. Hopelijk kunnen we in die tijd dat we hun aandacht hebben oefenen met de juiste vaardigheden. We focussen vooral op sociale vaardigheden, waarbij ze met andere kinderen samenspelen, omdat contact maken heel moeilijk voor ze is.”

In welke fase bent u met uw innovatie?

“Ik denk dat we wel ver gekomen zijn de afgelopen tijd. We zijn nu iets meer dan 3 jaar op de markt en in de Benelux werken al meer dan 1800 zorginstellingen met onze spellen. We zijn in veel Europese landen actief. En groeiend, dat is een goed teken. Inmiddels hebben we ook meer producten. Naast de Tovertafel voor ouderen met dementie hebben we ook een Tovertafel voor mensen met een verstandelijk beperking. Het is nooit klaar, ook onze huidige spellen worden continu doorontwikkeld. Onze missie is om dagelijks 10.000.000 geluksmomenten te faciliteren in de zorg.”

Wat hebt u nodig om uw innovatie te versnellen?

“Op dit moment zijn we in heel veel verschillende richtingen aan het innoveren: nieuwe hardware, nieuwe doelgroepen, nieuwe internationale markten. Ik kom er steeds meer achter dat we in Nederland al vrij ver zijn: we zien het belang van bewegen en de potentie van games voor serieuze doeleinden. Ik hoop dat we kunnen bijdragen aan cultuurveranderingen. Het is belangrijk dat de basiszorg op orde is, maar waar wordt iemand in de laatste jaren gelukkig van? Ergens om lachen, een plezierig moment, een moment van contact kunnen ervaren. Om dit verhaal in Europa te kunnen vertellen hebben we denk ik gebundelde krachten nodig.

Maar ook praktische zaken als contact met leveranciers, nieuwe doelgroepen, samenwerkingen aangaan. Het zit in het DNA van Active Cues om samen te werken. We werken samen met universiteiten, zorginstellingen, de creatieve industrie. We horen echter ook graag vanuit de markt waar de meeste behoefte aan is. We zijn echt nieuwsgierig, zonder die kennis kom je er niet.”