Het belang van de Innovation Expo volgens Paul Hekkert

In onze rubriek ‘Het belang van de Innovation Expo’ stellen we dit keer Programmaraadslid Paul Hekkert voor. Hij is hoogleraar vormtheorie aan de faculteit Industrieel Ontwerpen van de TU Delft. Hekkert doet onderzoek naar de wijze waarop mensen producten ervaren en naar het effect van producten op ons gedrag en welzijn. Hij is tevens oprichter en voorzitter van de Design & Emotion Society en wetenschappelijk boegbeeld van de topsector Creatieve Industrie. Dit najaar verschijnt zijn nieuwe boek over de maatschappelijke impact van design dat hij schreef samen met Nynke Tromp. ‘Om grote problemen aan te pakken moet je groot durven dromen.’

Waarom vindt u de IE2018 belangrijk?

Het allerbelangrijkst vind ik dat de Innovation Expo extra aandacht geeft aan innovatie. Dat klinkt misschien flauw, maar we kunnen niet genoeg benadrukken hoe belangrijk het is om te innoveren. Als we niet innoveren staan we stil en als we stilstaan gaan we achteruit. Op het moment dat we stilstaan, accepteren we de wereld zoals hij is. De wereld is per definitie imperfect, maar door te innoveren houden we de vooruitgangsgedachte in stand. Ik denk dat we met z’n allen, wereldwijd, maar ook in Nederland, een steeds betere wereld aan het maken zijn. En innovatie is daar de motor van: de motor van vooruitgang.

Wat hoopt u dat de concrete resultaten zijn van de IE2018?

Het is misschien niet heel concreet, maar ik hoop en verwacht innovaties te zien die niet een bestaand probleem oplossen, maar juist nieuwe mogelijkheden scheppen. Ik ben ervan overtuigd dat als we te veel bezig zijn met het oplossen van de problemen van vandaag, we vergeten de wereld van morgen invulling en vorm te geven. Ik hoop innovaties te zien die de mogelijkheden van de toekomst laten zien. En dan het liefst op systeemniveau. Hoe zou onze voedselvoorziening of mobiliteit er in de toekomst uit kunnen zien? Kijk bijvoorbeeld naar de Hyperloop. Daarbij wordt niet gevraagd: ‘hoe kunnen we de auto zuiniger maken?’. Maar er wordt een heel ander vervoerssysteem uitgevonden. Dat is de belofte van die innovatie: misschien gaan we ons over 20 of 30 jaar wel op een heel andere manier verplaatsen. Hoe mooi zou het zijn als dat veilig en energieneutraal kan!

Waarom moeten mensen volgens u naar de IE2018 komen?

Mensen moeten naar de Expo komen om energie en vertrouwen in de toekomst te krijgen. Ik vind veel mensen over het algemeen somber over de toestand van de wereld vandaag de dag. Ik denk dat de Innovation Expo vertrouwen kan scheppen: het komt goed met ons land en misschien zelfs wel met de wereld. We zijn in staat om de zaken goed en grondig aan te pakken. Het is een feest der beloften, zo’n Expo. Ik vind dat mooi. En dat staat nog los van dat alles wat er te zien is heel knap en goed bedacht is.

Kunt u een voorbeeld geven van een mooie Dutch solution?

Ik zoek het dan dicht bij mijn vakgebied: industrieel ontwerpen en de creatieve industrie. Neem bijvoorbeeld de Tovertafel van Active Cues, die ook op de expo te zien zal zijn. Het is een interactieve tafel die door middel van spelelementen demente ouderen aanzet tot sociale en fysieke activiteit. Originaliteit, vernuft en relevantie komen hier perfect samen. Wat ik verder vaak mooi vind aan Nederlandse ontwerpen, is dat Nederlandse ontwerpers durf tonen. Over het algemeen kun je zeggen dat ontwerpers uit veel omringende landen geneigd zijn om binnen de lijntjes te kleuren. Nederlandse ontwerpers hebben vaak lef. Durven groot te denken.

Welke innovatie is hier volgens u een mooi voorbeeld van?

Ik vind The Ocean Cleanup een goed voorbeeld. Dat is een project dat gestart is door Boyan Slat, die destijds pas 16 jaar oud was. Hij heeft zich ten doel gesteld de oceaan op te ruimen. Dat vind ik van lef getuigen. Dit is een innovatie van een paar jaar geleden, ze zijn nu bezig met de implementatie. Hij heeft technische installaties ontwikkeld die de zee op gaan, een soort drijvende netten die het afval bij elkaar moeten vegen.

Om grote problemen aan te pakken moet je ook groot durven dromen. Dit is zo’n grote droom – hij weet ook dat het een heel lastig karwei wordt en nooit helemaal zal lukken. Maar door dat grote doel te stellen, komt hij wel heel ver. Heel veel mensen zeggen: ‘Dat is naïef, dat gaat je niet lukken’. Maar hij zegt: ‘Ik ga het gewoon doen’. Ik vind dat heel Nederlands: juist in onze kleinheid kunnen we heel groot denken. We zijn niet bang om grote kwesties aan te pakken.